Persbericht van Nieuwe Energie Merenwijk, 3 april 2026
Het Leidse College van B&W heeft besloten geen bezwaar te maken tegen een vergunningsaanvraag van Vattenfall voor de warmte uit de afvalwaterzuivering in Leiden-Noord. Daarmee geeft zij het Zweedse energiebedrijf het groene licht voor een lokale warmtebron en zet zij een jarenlange samenwerking met bewoners, en het draagvlak dat daarbij is opgebouwd, achter in de rij. Wij begrijpen dit besluit niet en accepteren het niet. Wij willen overleg en uitstel.
Afspraken zijn afspraken
Bewonerscoöperatie Nieuwe Energie Merenwijk (NEM) werkt al jaren samen met de gemeente aan een eigen, duurzame energieoplossing voor de wijk, op basis van afspraken die zijn vastgelegd in de Startnotitie van het Wijkuitvoeringsprogramma. Er zijn duidelijke afspraken over gelijkwaardigheid, over samenwerking en over het serieus nemen van het participatieproces.
In de Transitievisie Warmte 2021 – 2026 staat letterlijk:
Lokale warmtebronnen, waar mogelijk in lokaal eigendom
We willen in Leiden optimaal gebruik maken van lokale warmtebronnen. Bewonersinitiatieven en lokaal eigenaarschap kunnen hier een belangrijke rol in spelen en krijgen in het beleid volop ruimte om hier invulling aan te geven.
De gemeenteraad heeft dit op verschillende momenten onderstreept en aangescherpt. Het college heeft dit besluit genomen terwijl er een gezamenlijke enquête loopt om voorkeuren van bewoners voor een duurzame energievoorziening in hun woning te inventariseren. Daar hebben al 980 bewoners aan meegedaan. De resultaten moeten nog verwerkt worden, maar blijkbaar kan de gemeente hier niet op wachten. En geeft ze nu de optie op de belangrijkste energiebron voor de Merenwijk alvast weg aan het commerciële energiebedrijf Vattenfall.
Geen appels met appels
In de beantwoording van raadsvragen, gepubliceerd op 1 april, concludeert het college dat het plan van Vattenfall het duurzaamst en het goedkoopst is. Die conclusie is gebaseerd op een rapport dat de hele appel van Vattenfall (volledige benutting van de zuivering over dertig jaar) vergelijkt met een halve appel van NEM. Dat is volgens het college de energievraag van alleen Merenwijk-Laagbouw. Wat er níet in zit: wat er gebeurt als je de overige energie inzet voor Merenwijk-Hoogbouw, Poelgeest of het gemeentelijke net. Wat er ook niet in zit is wat koeling oplevert, wat bewoners straks werkelijk gaan betalen en wat de subsidies in het totaalplaatje doen. Zolang die vragen niet beantwoord zijn, kun je als gemeente niet zeggen dat het algemeen belang hier doorslaggevend is. Je kunt alleen zeggen dat je haast hebt. Die haast is van Vattenfall, zeker niet van de wijk.
Wat wij vragen
Wij willen één jaar uitstel over het verzoek van Vattenfall. Niet om te vertragen, maar om te kunnen vergelijken. Zodat alle opties fatsoenlijk naast elkaar kunnen worden gelegd, het participatieproces kan worden afgerond, en we echt kunnen vaststellen hoe het algemeen belang het beste wordt gediend. Voor ons is dat lagere CO₂-uitstoot, betaalbare energie, en een wijk die zelf de regie houdt over haar eigen energievoorziening. Wij gaan hierover graag in gesprek met het college. Tot die tijd heeft ambtelijk overleg geen zin. Daarnaast zullen optimaal gebruik maken van de juridische mogelijkheden die ons ter beschikking staan.
Vertrouwen is de brandstof van de energietransitie. Eenmaal verspeeld, win je het niet terug met een folder of wijkbijeenkomsten. Onze oproep aan de gemeente: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald!